Vì sao nhiều HR freelancer sớm bỏ nghề dù nhu cầu thị trường cao? Bài viết phân tích toàn diện những rào cản, hiểu lầm và thách thức cốt lõi của nghề HR freelancer tại Việt Nam.
Table of Contents
HR freelancer là gì?
HR freelancer là những người làm nhân sự hoạt động độc lập, cung cấp dịch vụ HR cho doanh nghiệp dưới hình thức thuê ngoài thay vì làm việc toàn thời gian cố định. Trong nghề HR freelancer, cá nhân có thể đảm nhiệm nhiều mảng khác nhau như tuyển dụng, tư vấn nhân sự, xây dựng quy trình HR, đào tạo nội bộ hoặc C&B theo dự án hoặc theo gói dịch vụ.
Tại Việt Nam, HR freelancer ngày càng phổ biến khi doanh nghiệp, đặc biệt là startup và SME, có xu hướng tối ưu chi phí nhân sự và ưu tiên thuê ngoài các vị trí HR không cần full-time. Với người lao động, nghề HR freelancer được xem là lựa chọn linh hoạt, chủ động thời gian và có tiềm năng thu nhập cao nếu làm tốt. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít HR freelancer chỉ theo nghề trong thời gian ngắn rồi buộc phải dừng lại, dù nhu cầu thị trường vẫn còn.
HR freelancer là gì?
Tại sao HR freelancer không trụ được lâu?
1. Thiếu hiểu biết đầy đủ về bản chất của nghề HR freelancer
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến nhiều HR freelancer không trụ được lâu là chưa hiểu đúng bản chất của nghề này. Không ít người bước ra làm freelancer với suy nghĩ đơn giản rằng đây chỉ là công việc HR truyền thống nhưng làm tự do.
Thực tế, HR freelancer là người cung cấp dịch vụ nhân sự theo mô hình kinh doanh độc lập, chịu trách nhiệm trọn vẹn từ tư vấn giải pháp, triển khai cho đến kết quả đầu ra. Khi không có quy trình sẵn, không có cấp trên hỗ trợ và không có phòng ban phối hợp, nhiều HR freelancer nhanh chóng bị quá tải và mất phương hướng, dẫn đến việc bỏ nghề chỉ sau một thời gian ngắn.
2. Thu nhập bấp bênh và thiếu kế hoạch tài chính dài hạn
Thu nhập không ổn định là rào cản lớn đối với nhiều HR freelancer, đặc biệt trong giai đoạn đầu theo nghề. Trái với công việc HR in-house có lương cố định hàng tháng, nghề HR freelancer phụ thuộc hoàn toàn vào số lượng dự án và khả năng duy trì khách hàng. Khi chưa xây dựng được nguồn khách hàng ổn định, nhiều freelancer HR rơi vào tình trạng có tháng thu nhập cao nhưng có tháng gần như không có doanh thu.
Việc thiếu quỹ dự phòng tài chính khiến áp lực kinh tế tăng lên, buộc nhiều HR freelancer phải quay lại công việc toàn thời gian để đảm bảo sự an toàn tài chính cá nhân.
3. Yếu kỹ năng kinh doanh và bán dịch vụ HR
Một sai lầm phổ biến khác là cho rằng chỉ cần giỏi chuyên môn HR là có thể theo đuổi nghề này lâu dài. Thực tế, HR freelancer còn phải đảm nhiệm vai trò của một người làm kinh doanh dịch vụ, từ việc tìm kiếm khách hàng, tư vấn giải pháp, báo giá, đàm phán hợp đồng cho đến chăm sóc mối quan hệ sau dự án.
Rất nhiều HR freelancer có chuyên môn tốt nhưng lại thiếu kỹ năng bán dịch vụ, không biết cách định giá năng lực bản thân hoặc e ngại khi nói chuyện về tiền bạc với khách hàng. Điều này khiến họ khó mở rộng tệp khách hàng và không duy trì được dòng công việc ổn định.
4. Thiếu định vị chuyên môn rõ ràng trong nghề HR freelancer
Một lý do quan trọng khác khiến HR freelancer không trụ được lâu là không xác định được hướng đi và định vị chuyên môn rõ ràng. Nhiều HR freelancer cố gắng nhận mọi loại dự án, từ tuyển dụng, C&B, đào tạo cho đến xây dựng quy trình, với kỳ vọng có thêm thu nhập. Tuy nhiên, việc thiếu tập trung khiến họ không tạo được lợi thế cạnh tranh rõ rệt trên thị trường.
Trong nghề HR freelancer, khách hàng thường tìm đến những người có chuyên môn sâu ở một mảng cụ thể thay vì người làm tất cả nhưng không nổi bật. Việc không xây dựng được hình ảnh chuyên gia trong một lĩnh vực nhất định khiến HR freelancer khó giữ chân khách hàng lâu dài.
5. Áp lực tâm lý và sự cô lập trong quá trình làm việc
Không ít HR freelancer rời bỏ nghề vì không lường trước được áp lực tâm lý đi kèm. Làm việc độc lập đồng nghĩa với việc họ phải tự chịu trách nhiệm cho mọi quyết định, từ thành công đến thất bại của dự án. Không có đội nhóm hỗ trợ, không có đồng nghiệp chia sẻ và không có sự ghi nhận thường xuyên như môi trường doanh nghiệp, nhiều freelancer HR rơi vào trạng thái cô lập nghề nghiệp. Áp lực kéo dài, cộng với sự thiếu kết nối cộng đồng, khiến họ dễ mất động lực và dần rời xa nghề dù vẫn còn năng lực chuyên môn.
6. Kỳ vọng sai lệch về sự tự do của HR freelancer
Nhiều người bước vào nghề HR freelancer với kỳ vọng có thể làm việc ít hơn, tự do hơn và thu nhập cao hơn so với làm nhân viên toàn thời gian. Tuy nhiên, thực tế cho thấy giai đoạn đầu của HR freelancer đòi hỏi cường độ làm việc rất lớn để xây dựng uy tín, thương hiệu cá nhân và nguồn khách hàng. Khi kỳ vọng ban đầu không phù hợp với thực tế áp lực và khối lượng công việc, cảm giác vỡ mộng dễ xuất hiện. Đây là lý do khiến không ít HR freelancer từ bỏ nghề trước khi kịp xây dựng được nền tảng bền vững.
Thực tế cho thấy, HR freelancer không phải là nghề không bền, mà là nghề có rào cản gia nhập cao hơn nhiều người tưởng. Những HR freelancer trụ lại lâu dài thường là người hiểu rõ bản chất nghề HR freelancer, có định vị chuyên môn rõ ràng, chuẩn bị tốt về tài chính và sở hữu tư duy kinh doanh dịch vụ nhân sự.
Nếu tiếp cận đúng cách, nghề HR freelancer hoàn toàn có thể trở thành con đường sự nghiệp dài hạn, mang lại thu nhập tốt và sự chủ động nghề nghiệp. Ngược lại, nếu chỉ xem HR freelancer như một lựa chọn tạm thời hoặc “lối thoát nhanh” khỏi công việc toàn thời gian, việc sớm rời bỏ nghề là điều gần như tất yếu.
