Tuyển dụng IT khó hơn các ngành khác vì sao?

Trong vài năm gần đây, tuyển dụng nhân sự công nghệ thông tin hay tuyển dụng IT  đã trở thành thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp trên toàn cầu. Mặc dù nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này tăng nhanh, doanh nghiệp lại gặp nhiều khó khăn hơn so với tuyển dụng các ngành nghề khác. Không chỉ liên quan đến kỹ năng kỹ thuật cao, ngành IT còn đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ thị trường lao động toàn cầu, quá trình tuyển phức tạp và kỳ vọng của ứng viên ngày càng tăng. Bài viết này phân tích những lý do cốt lõi khiến tuyển dụng IT khó hơn, từ đó giúp doanh nghiệp nhận diện và tối ưu chiến lược tuyển dụng. 

1. Thiếu nhân lực chất lượng trong lĩnh vực công nghệ

Cung không theo kịp cầu trong bối cảnh tăng trưởng nhanh

Một trong những nguyên nhân chính khiến tuyển dụng IT trở nên khó khăn là nguồn nhân lực chất lượng không đủ đáp ứng nhu cầu thị trường. Việc các doanh nghiệp số hóa hoạt động và đầu tư mạnh vào công nghệ như điện toán đám mây, an ninh mạng, AI và dữ liệu lớn khiến nhu cầu nhân tài IT tăng vượt trội, trong khi số lượng chuyên gia đủ trình độ lại quá ít. Điều này dẫn đến tình trạng “cung thiếu cầu” kéo dài, khiến tuyển dụng trở nên cạnh tranh hơn hẳn so với nhiều ngành khác.

Báo cáo cho thấy trong nhiều quốc gia, số lượng chuyên gia IT còn thấp so với nhu cầu thực tế, đặc biệt ở các vị trí chuyên sâu như an ninh mạng, cloud architect hay machine learning engineer. Tình trạng này không chỉ gây khó khăn trong tuyển dụng mà còn kéo dài thời gian tuyển và làm tăng chi phí tuyển chọn. 

Kỹ năng chuyên môn cao và cập nhật liên tục

Không như nhiều ngành nghề khác có thể chấp nhận kiến thức nền tảng lâu dài, công nghệ thay đổi rất nhanh. Các ngôn ngữ lập trình mới, frameworks, công cụ và phương pháp phát triển phần mềm luôn được cập nhật, khiến nhân lực phải liên tục học hỏi và nâng cấp. Điều này tạo ra khoảng cách kỹ năng (skill gap) giữa những gì nhà tuyển dụng cần và kỹ năng mà ứng viên hiện có.  Việc thiếu hụt kỹ năng chuyên sâu đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp phải mở rộng tiêu chí tuyển dụng, hoặc tăng cường đào tạo nội bộ - điều mà không phải tổ chức nào cũng có năng lực thực hiện ngay.

2. Cạnh tranh khốc liệt để thu hút tài năng IT

Ứng viên IT nắm quyền lựa chọn trong tuyển dụng

Trong nhiều ngành, doanh nghiệp là bên “nắm quyền lựa chọn” khi có nhiều ứng viên phù hợp với cùng một vị trí. Tuy nhiên, trong tuyển dụng IT lại khác: ứng viên có kỹ năng tốt thường nhận được nhiều lời mời từ nhiều nơi cùng lúc. Với sự phát triển của làm việc từ xa và tuyển toàn cầu, chuyên gia IT có thể so sánh và lựa chọn cơ hội hấp dẫn nhất, khiến doanh nghiệp phải cạnh tranh quyết liệt hơn về lương, đãi ngộ, văn hóa làm việc và cơ hội phát triển.  Đặc biệt trong các lĩnh vực như an ninh mạng, cloud computing hay AI, ứng viên thường nhận nhiều lời mời cùng lúc, khiến quá trình đàm phán offer khó khăn hơn và tỷ lệ từ chối offer tăng. 

Kỳ vọng cao hơn về phúc lợi và môi trường làm việc

IT không chỉ là công việc kỹ thuật, với nhiều chuyên gia, đây còn là môi trường sáng tạo và cam kết phát triển bản thân. Do đó, ứng viên thường đặt kỳ vọng cao không chỉ về mức lương cạnh tranh, mà cả về phúc lợi, linh hoạt làm việc từ xa, đường hướng phát triển nghề nghiệp và văn hóa doanh nghiệp. Đòi hỏi này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn vào chính sách thu hút nhân tài nếu muốn cạnh tranh với các công ty lớn, startup sáng tạo hay tổ chức quốc tế. 

3. Quá trình tuyển dụng IT phức tạp hơn nhiều ngành khác

Đánh giá kỹ năng kỹ thuật yêu cầu nhiều bước chuyên sâu

Một khác biệt nổi bật khiến tuyển dụng IT khó hơn là việc kiểm tra kỹ năng không đơn giản chỉ dựa vào CV và phỏng vấn tổng quát. Quá trình tuyển thường bao gồm:

• Bài kiểm tra kỹ thuật và coding test để đánh giá năng lực lập trình và tư duy giải thuật.

• Phỏng vấn kỹ thuật sâu với chuyên gia hoặc team lead để đánh giá kiến thức phần mềm và kinh nghiệm thực tế.

• Đánh giá kỹ năng mềm, như khả năng làm việc nhóm, giao tiếp với khách hàng và phản ứng trong tình huống khó.

Điều này làm cho vòng tuyển IT thường kéo dài và tốn nguồn lực hơn so với tuyển các vị trí khác trong tổ chức, dễ khiến ứng viên giỏi mất kiên nhẫn nếu quy trình không linh hoạt. 

Tiêu chí tuyển dụng thay đổi nhanh và khó nắm bắt

Role trong IT không phải là tĩnh, với sự phát triển của công nghệ mới, các yêu cầu đối với một vị trí có thể thay đổi nhanh chóng. Công việc từng cần thành thạo framework này thì hôm nay lại cần kiến thức về microservices hay AI. Điều này khiến việc viết JD (mô tả công việc) chính xác và xác định mức độ ứng viên phù hợp trở nên khó hơn, ảnh hưởng đến chất lượng tuyển và thời gian tuyển dụng. 

>>> Xem thêm: Cung cấp nhân sự IT 48h: Quy trình chuẩn của HRI Vietnam

4. Các yếu tố bổ sung làm tăng độ khó tuyển dụng IT

Cạnh tranh toàn cầu và làm việc từ xa

Xu hướng làm việc từ xa khiến IT trở thành thị trường toàn cầu: một vị trí có thể tuyển ứng viên ở bất kỳ nơi nào trên thế giới. Điều này tưởng chừng tạo lợi thế nhưng thực tế làm tăng cạnh tranh, vì doanh nghiệp giờ không chỉ tranh ứng viên với đối thủ nội địa mà còn với các tổ chức quốc tế có nguồn lực mạnh hơn. 

Mức lương và chi phí tuyển dụng cao

Do yêu cầu kỹ năng cao và tính cạnh tranh, mức lương trong ngành IT thường cao hơn nhiều ngành khác, đặc biệt ở các vị trí chuyên sâu. Điều này gây áp lực lớn hơn cho doanh nghiệp, nhất là các startup hoặc công ty quy mô nhỏ, khi không đủ ngân sách để cạnh tranh với các tập đoàn lớn trong việc thu hút nhân tài. 

>>> Xem thêm: Recland – Nền tảng tuyển dụng đa ngành thông minh của HRI Vietnam

Kết luận

Tuyển dụng IT khó hơn các ngành khác bởi tình trạng thiếu nhân lực chất lượng, kỳ vọng cao của ứng viên, quá trình tuyển phức tạp và cạnh tranh trên quy mô toàn cầu. Do đó, doanh nghiệp cần tối ưu chiến lược tuyển dụng, xây dựng thương hiệu nhà tuyển dụng hấp dẫn và tạo môi trường làm việc phù hợp để thu hút và giữ chân nhân sự công nghệ - những nguồn lực then chốt trong kỷ nguyên số.

Hỗ trợ khách hàng:   hr@hri.com.vn

Hotline: 024 7300 6665