Workplace bullying: 5 Cách đối phó với bắt nạt công sở

Trong môi trường làm việc, nhiều nhân viên không chỉ đối mặt với áp lực công việc và gánh nặng cơm áo gạo tiền mà còn phải chịu tình trạng bắt nạt công sở. Những lời trêu đùa quá mức, hành vi soi mói hay cố tình gây khó dễ có thể khiến người khác cảm thấy tổn thương và chịu nhiều áp lực tinh thần. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận diện dấu hiệu bắt nạt công sở và biết cách xử lý, đối phó khéo léo khi gặp những tình huống tiêu cực nơi làm việc.

1. Khái niệm bắt nạt công sở

Bắt nạt công sở (Workplace bullying) là hành vi một cá nhân hoặc nhóm người cố ý gây tổn thương, gây áp lực hoặc làm khó người khác trong môi trường làm việc. Những hành vi này có thể diễn ra lặp đi lặp lại và khiến nạn nhân cảm thấy bị cô lập, bị đe dọa hoặc mất tự tin trong công việc

Không giống những mâu thuẫn bình thường giữa đồng nghiệp, bắt nạt công sở thường mang tính cố ý, kéo dài và gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần, hiệu suất làm việc cũng như văn hóa doanh nghiệp.

>>> Đọc thêm: Nghỉ Việc Vì Bắt Nạt Công Sở: Chuyện Ma Cũ Bắt Nạt Ma Mới

2. Các hình thức bắt nạt công sở

Bắt nạt tại nơi làm việc có thể xảy ra dưới nhiều hình thức khác nhau, từ lời nói đến hành vi hoặc cách tổ chức công việc.

2.1 Bắt nạt bằng lời nói

Đây là hình thức phổ biến nhất trong môi trường làm việc. Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Trêu đùa quá mức hoặc mang tính xúc phạm

• Mỉa mai, châm chọc, cà khịa đồng nghiệp

• Nói xấu hoặc lan truyền tin đồn

• Mắng mỏ hoặc hạ thấp người khác trước tập thể

Những lời nói tưởng chừng chỉ là “đùa vui” nhưng khi lặp lại nhiều lần có thể gây tổn thương tâm lý nghiêm trọng.

2.2 Bắt nạt thông qua hành vi công việc

Hình thức này liên quan trực tiếp đến cách đối xử trong quá trình làm việc, khiến nạn nhân gặp khó khăn trong việc hoàn thành nhiệm vụ. Ví dụ:

• Cố tình gây cản trở hoặc làm gián đoạn công việc của người khác

• Đổ lỗi cho đồng nghiệp khi xảy ra sai sót

• Tranh công hoặc phủ nhận đóng góp của người khác

• Giao nhiệm vụ không hợp lý hoặc vượt quá khả năng

Những hành vi này có thể khiến nạn nhân cảm thấy bị áp lực, mất động lực và khó phát huy năng lực trong công việc.

2.3 Bắt nạt thông qua quyền lực

Trong một số trường hợp, bắt nạt công sở xuất phát từ sự chênh lệch vị trí hoặc quyền hạn trong tổ chức. Người có quyền lực cao hơn có thể sử dụng vị trí của mình để gây áp lực cho cấp dưới, chẳng hạn như:

• Thường xuyên kiểm soát hoặc gây khó dễ trong công việc

• Ép nhân viên làm thêm giờ không hợp lý

• Loại bỏ nhân viên khỏi các cuộc họp hoặc quyết định quan trọng

• Đe dọa trừ lương, đánh giá thấp hoặc sa thải

Điều này khiến nhân viên cảm thấy căng thẳng và thiếu an toàn trong môi trường làm việc.

2.4 Bắt nạt về mặt xã hội

Bắt nạt về mặt xã hội là những lời nói hoặc hành động nhằm làm tổn hại đến danh dự, hình ảnh hoặc các mối quan hệ xã hội của nạn nhân. Hình thức này thường diễn ra âm thầm nhưng có thể gây ảnh hưởng lớn đến tâm lý người bị hại.

Một số biểu hiện phổ biến gồm:

• Cố tình cô lập hoặc không cho nạn nhân tham gia vào các hoạt động chung

• Lôi kéo hoặc vận động người khác cùng tẩy chay nạn nhân

• Lan truyền tin đồn sai sự thật hoặc thông tin chưa được kiểm chứng

• Cố ý làm nạn nhân xấu hổ hoặc mất mặt trước tập thể

Những hành vi này không chỉ làm tổn thương cá nhân mà còn phá vỡ sự gắn kết trong môi trường làm việc.

3. Ảnh hưởng của bắt nạt công sở

Bắt nạt công sở không chỉ gây tổn thương cho cá nhân mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả làm việc và môi trường của cả tổ chức. Khi tình trạng này kéo dài, hậu quả có thể lan rộng từ sức khỏe tinh thần của nhân viên đến hoạt động chung của doanh nghiệp.

3.1 Ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và thể chất

Những người bị bắt nạt tại nơi làm việc thường phải chịu nhiều áp lực tâm lý. Việc liên tục bị chỉ trích, cô lập hoặc gây khó dễ có thể khiến họ rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Lo âu, căng thẳng hoặc mất tự tin

• Khó ngủ, mệt mỏi kéo dài

• Giảm động lực làm việc

• Trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến trầm cảm

Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến công việc mà còn tác động đến cuộc sống cá nhân của nạn nhân.

>>> Đọc thêm: “Ma cũ bắt nạt ma mới”: Bài học từ 3 nhân vật nổi tiếng trong Tam Quốc về cách đối phó nơi công sở

3.2 Ảnh hưởng đến hiệu suất công việc

Khi phải làm việc trong môi trường có hành vi bắt nạt, nhân viên thường khó tập trung và mất động lực làm việc. Điều này có thể dẫn đến:

• Hiệu suất làm việc giảm sút

• Khó khăn trong việc ra quyết định

• Ngại giao tiếp hoặc hợp tác với đồng nghiệp

Lâu dài, điều này khiến nhân viên cảm thấy kiệt sức và không còn hứng thú với công việc.

3.3 Ảnh hưởng đến môi trường và văn hóa doanh nghiệp

Bắt nạt công sở nếu không được kiểm soát có thể làm giảm sự gắn kết trong tập thể. Khi nhân viên cảm thấy môi trường làm việc thiếu tôn trọng và không an toàn, họ có xu hướng mất niềm tin vào tổ chức, gây xung đột hoặc dẫn đến nghỉ việc.

Một số hậu quả phổ biến gồm:

• Gia tăng tỷ lệ nghỉ việc của nhân viên

• Giảm tinh thần làm việc của tập thể

• Môi trường làm việc trở nên căng thẳng và thiếu hợp tác

• Hình ảnh và uy tín của doanh nghiệp bị ảnh hưởng

Vì vậy, việc nhận diện và xử lý kịp thời tình trạng bắt nạt công sở là điều cần thiết để xây dựng một môi trường làm việc tích cực và lành mạnh.

4. 5 cách đối phó với bắt nạt công sở

Khi gặp phải tình trạng bắt nạt tại nơi làm việc, điều quan trọng là cần bình tĩnh và có cách xử lý phù hợp để bảo vệ bản thân. Dưới đây là một số cách giúp bạn đối phó với tình huống này một cách hiệu quả.

4.1 Báo cáo hành vi bắt nạt

Nếu nhận thấy hành vi bắt nạt xảy ra thường xuyên, bạn nên báo cáo với quản lý trực tiếp hoặc bộ phận nhân sự. Việc thông báo kịp thời sẽ giúp tổ chức có cơ sở để xem xét và xử lý vấn đề.

4.2 Ghi lại bằng chứng

Hãy ghi lại các sự việc liên quan như thời gian, địa điểm, nội dung lời nói hoặc hành động của người bắt nạt. Những thông tin này sẽ là bằng chứng quan trọng khi cần phản ánh hoặc giải quyết tranh chấp.

4.3 Chăm sóc bản thân

Bắt nạt công sở có thể gây nhiều áp lực tâm lý. Vì vậy, bạn nên chú ý chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần, duy trì lối sống lành mạnh và dành thời gian nghỉ ngơi để giảm căng thẳng.

4.4 Tìm kiếm sự hỗ trợ

Bạn có thể chia sẻ với đồng nghiệp, bạn bè hoặc người thân để nhận được lời khuyên và sự hỗ trợ cần thiết. Sự giúp đỡ từ người khác sẽ giúp bạn cảm thấy tự tin hơn khi đối mặt với vấn đề.

4.5 Cân nhắc thay đổi môi trường làm việc

Trong trường hợp tình trạng bắt nạt kéo dài và không được giải quyết, bạn nên cân nhắc tìm kiếm một môi trường làm việc tích cực và lành mạnh hơn để bảo vệ sức khỏe và sự phát triển của bản thân.

Góc nhìn HRI

Bắt nạt công sở không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý và hiệu suất làm việc của nhân viên mà còn làm suy giảm văn hóa doanh nghiệp. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu và biết cách đối phó sẽ giúp mỗi người bảo vệ bản thân trước những hành vi tiêu cực. Đồng thời, xây dựng môi trường làm việc tôn trọng và tích cực cũng là yếu tố quan trọng để hạn chế tình trạng bắt nạt công sở.

Nếu bạn đang gặp khó khăn nơi công sở hoặc mong muốn tìm kiếm một môi trường làm việc tích cực hơn, HRI luôn sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ bạn trên hành trình phát triển sự nghiệp.  
Hãy kết nối với HRI ngay hôm nay để được tư vấn, khám phá những cơ hội nghề nghiệp phù hợp và xây dựng một tương lai bền vững hơn cho chính mình.

Hỗ trợ khách hàng:   hr@hri.com.vn

Hotline: 024 7300 6665