Không ít người lao động có việc làm nhưng vẫn không đủ sống: Thực trạng đáng lo của thị trường lao động

Có việc làm nhưng thu nhập không theo kịp chi phí sống

Nhiều người lao động cho biết, dù làm việc toàn thời gian, thậm chí tăng ca thường xuyên, mức thu nhập hàng tháng vẫn chỉ đủ trang trải các chi phí cơ bản như tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại và các khoản sinh hoạt thiết yếu khác. Việc tiết kiệm, đầu tư cho giáo dục hay chăm sóc sức khỏe dài hạn gần như trở thành điều xa xỉ.

Đặc biệt tại các thành phố lớn, chi phí sinh hoạt tăng nhanh trong khi thu nhập không tăng tương xứng đã tạo ra áp lực lớn lên đời sống người lao động. Với nhiều người, việc “đi làm đủ ngày, đủ giờ” không còn đồng nghĩa với việc có một cuộc sống ổn định.

Người lao động phải làm thêm, nhưng vẫn bấp bênh

Để bù đắp thu nhập, không ít lao động buộc phải:

• Làm thêm giờ kéo dài
• Nhận thêm công việc bán thời gian
• Tham gia các công việc thời vụ ngoài giờ hành chính

Tuy nhiên, giải pháp này chỉ mang tính tạm thời và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc làm thêm kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống tinh thần và khả năng gắn bó lâu dài với công việc chính. Về lâu dài, người lao động rơi vào vòng xoáy làm nhiều hơn nhưng không thực sự khá hơn.

Khoảng cách giữa thu nhập và mức sống ngày càng rõ rệt

Một trong những nguyên nhân lớn dẫn đến tình trạng “có việc nhưng không đủ sống” là khoảng cách ngày càng lớn giữa thu nhập và mức sống thực tế. Trong khi giá cả nhà ở, dịch vụ y tế, giáo dục và nhu yếu phẩm liên tục tăng, thì tiền lương tại nhiều ngành nghề vẫn giữ nguyên hoặc chỉ tăng nhẹ.

Đối với lao động phổ thông và lao động có kỹ năng trung bình, mức lương hiện tại khó có thể đảm bảo một cuộc sống ổn định, chưa nói đến việc tích lũy cho tương lai. Điều này khiến nhiều người lao động luôn trong trạng thái lo lắng, thiếu cảm giác an toàn về tài chính.

Tác động đến chất lượng nguồn nhân lực

Thu nhập không đủ sống không chỉ ảnh hưởng đến đời sống cá nhân, mà còn tác động trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực. Khi phải dành phần lớn thời gian và năng lượng để lo toan tài chính, người lao động khó có điều kiện:

• Nâng cao kỹ năng
• Đầu tư cho học tập dài hạn
• Tập trung phát triển sự nghiệp

Về phía doanh nghiệp, tình trạng này có thể dẫn đến:

• Tỷ lệ nghỉ việc cao
• Giảm mức độ gắn bó của nhân sự
• Khó xây dựng đội ngũ ổn định, bền vững

Bài toán không chỉ của người lao động

Thực trạng người lao động có việc làm nhưng không đủ sống đặt ra câu hỏi lớn cho cả doanh nghiệp và thị trường lao động. Bài toán này không thể giải quyết chỉ bằng nỗ lực cá nhân, mà cần:

• Chính sách tiền lương phù hợp hơn với thực tế sống
• Chiến lược phát triển nguồn nhân lực dài hạn
• Sự cân bằng giữa hiệu quả kinh doanh và phúc lợi người lao động

Việc đảm bảo mức sống tối thiểu cho người lao động không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội, mà còn là yếu tố quan trọng để duy trì năng suất và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Kết luận

“Có việc làm nhưng không đủ sống” đang dần trở thành một thực trạng phổ biến, phản ánh rõ những áp lực mà người lao động Việt Nam phải đối mặt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng. Đây không chỉ là vấn đề thu nhập, mà còn là câu chuyện về chất lượng việc làm, an toàn nghề nghiệp và sự phát triển dài hạn của thị trường lao động.

Việc nhìn thẳng vào thực trạng này là bước đầu để doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách và các bên liên quan cùng tìm ra giải pháp phù hợp, hướng đến một thị trường lao động bền vững và nhân văn hơn.