Tính lương Gross - Net 2026: Các khoản khấu trừ cần biết
Jan 28, 2026 |
21 lượt xem
Khi tính lương Gross - Net 2026, người lao động sẽ bị khấu trừ bảo hiểm, thuế thu nhập cá nhân và một số khoản liên quan. Bài viết giúp bạn hiểu rõ từng khoản và sử dụng công cụ tính lương chính xác hơn.
Table of Contents
Trong bối cảnh chính sách tiền lương và bảo hiểm ngày càng được quan tâm, việc hiểu rõ cách tính lương Gross - Net không chỉ cần thiết với người lao động mà còn là yêu cầu bắt buộc đối với bộ phận nhân sự.
Trên thực tế, nhiều tranh chấp về lương phát sinh chỉ vì người lao động không nắm rõ các khoản bị khấu trừ. Do đó, việc sử dụng công cụ tính lương và hiểu đúng bản chất các khoản khấu trừ khi tính lương Gross - Net năm 2026 là nền tảng để đảm bảo minh bạch và quyền lợi cho cả hai bên.
Lương Gross và Net là gì?
Lương Gross và lương Net là hai khái niệm nền tảng nhưng thường gây nhầm lẫn cho người lao động, đặc biệt là khi ký hợp đồng hoặc đối chiếu bảng lương hằng tháng.
Lương Gross được hiểu là tổng thu nhập ghi trong hợp đồng lao động trước khi trừ đi bất kỳ khoản nghĩa vụ nào theo quy định pháp luật. Khoản này bao gồm lương cơ bản, phụ cấp, trợ cấp và các khoản bổ sung khác được chi trả thường xuyên. Trong khi đó, lương Net là số tiền thực tế người lao động nhận được sau khi đã khấu trừ đầy đủ các khoản bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân.
Việc phân biệt rõ Gross và Net là điều kiện tiên quyết để sử dụng công cụ tính lương một cách chính xác, tránh hiểu sai về thu nhập thực lĩnh và quyền lợi của bản thân.
Lương Gross và Net là gì?
Các khoản khấu trừ khi tính lương Gross - Net 2026
Khi chuyển đổi từ lương Gross sang lương Net trong năm 2026, người lao động cần đặc biệt quan tâm đến các khoản khấu trừ bắt buộc theo quy định hiện hành.
Đây là bước quan trọng nhất trong quá trình tính lương, bởi chỉ cần sai lệch một yếu tố nhỏ cũng có thể dẫn đến chênh lệch đáng kể về thu nhập thực tế.
Hầu hết các công cụ tính lương đều xây dựng dựa trên nhóm khấu trừ này để đảm bảo kết quả minh bạch, nhất quán và phù hợp pháp luật.
Các khoản khấu trừ khi tính lương Gross - Net 2026
1. Các khoản bảo hiểm bắt buộc người lao động phải đóng
Trong quá trình tính lương Gross - Net, các khoản bảo hiểm bắt buộc luôn là phần khấu trừ đầu tiên và mang tính cố định. Người lao động có trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp theo tỷ lệ phần trăm trên mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm.
Những khoản này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến lương Net mà còn quyết định quyền lợi dài hạn như chế độ hưu trí, ốm đau, thai sản và bảo hiểm y tế.
Vì vậy, một công cụ tính lương chuẩn cần xác định đúng mức lương đóng bảo hiểm, tránh tình trạng tính sai hoặc bỏ sót dẫn đến thiệt thòi cho người lao động.
2. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc, phần thu nhập còn lại sẽ được dùng để xác định thuế thu nhập cá nhân. Thuế TNCN được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần, có xét đến các khoản giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế và người phụ thuộc.
Trong bối cảnh năm 2026, khi mức thu nhập và chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, thuế TNCN tiếp tục là yếu tố ảnh hưởng lớn đến lương thực lĩnh. Việc sử dụng công cụ tính lương giúp người lao động chủ động ước tính số thuế phải nộp, từ đó có kế hoạch tài chính và đàm phán lương phù hợp hơn.
3. Các khoản khấu trừ khác theo thỏa thuận
Ngoài các khoản khấu trừ bắt buộc theo luật, một số doanh nghiệp có thể áp dụng thêm các khoản khấu trừ khác nếu đã được thỏa thuận rõ ràng trong hợp đồng lao động hoặc quy chế nội bộ.
Những khoản này có thể bao gồm tiền hoàn ứng, chi phí đào tạo, hoặc các khoản bồi thường hợp pháp khi người lao động vi phạm cam kết. Điều quan trọng là các khoản khấu trừ này phải minh bạch, có căn cứ và được sự đồng thuận của người lao động.
Khi sử dụng công cụ tính lương, người dùng cần hiểu rõ ranh giới giữa khấu trừ bắt buộc và khấu trừ theo thỏa thuận để tránh nhầm lẫn và tranh chấp.
Vì sao cần công cụ tính lương khi so sánh Gross – Net?
Việc tự tính lương Gross - Net bằng phương pháp thủ công thường tiềm ẩn nhiều rủi ro sai sót do phải xử lý đồng thời nhiều yếu tố như mức đóng bảo hiểm, giảm trừ gia cảnh, biểu thuế lũy tiến và các khoản khấu trừ khác.
Công cụ tính lương giúp tự động hóa toàn bộ quy trình này, đảm bảo tính chính xác và tiết kiệm thời gian. Đối với người lao động, đây là công cụ hỗ trợ quan trọng khi so sánh các đề nghị lương khác nhau. Đối với doanh nghiệp và HR, công cụ này giúp chuẩn hóa quy trình trả lương, tăng tính minh bạch và giảm thiểu khiếu nại liên quan đến thu nhập.
Người lao động cần lưu ý gì khi tính lương Gross - Net năm 2026?
Trong năm 2026, người lao động cần đặc biệt chú ý đến việc xác định rõ hình thức lương được thỏa thuận trong hợp đồng là Gross hay Net.
Bên cạnh đó, việc hiểu đầy đủ các khoản khấu trừ và cách tính là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi cá nhân. Chủ động sử dụng công cụ tính lương giúp bạn đối chiếu bảng lương hằng tháng, phát hiện sớm các sai lệch và có cơ sở trao đổi với doanh nghiệp khi cần thiết.
Đây cũng là cách giúp người lao động nâng cao hiểu biết tài chính cá nhân trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh.
Các khoản khấu trừ khi tính lương Gross - Net năm 2026 bao gồm bảo hiểm bắt buộc, thuế thu nhập cá nhân và một số khoản khấu trừ hợp pháp theo thỏa thuận.
Việc hiểu rõ từng khoản khấu trừ và sử dụng công cụ tính lương phù hợp không chỉ giúp người lao động nắm chính xác thu nhập thực lĩnh mà còn góp phần xây dựng mối quan hệ lao động minh bạch, bền vững.
Trong dài hạn, đây là nền tảng quan trọng để hạn chế tranh chấp và nâng cao sự tin cậy giữa doanh nghiệp và người lao động.
