Feedback trực tiếp - Vì sao nhân viên thường né tránh?

Feedback trực tiếp được xem là nền tảng của giao tiếp hiệu quả và cải thiện hiệu suất làm việc. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít nhân viên lựa chọn im lặng, nói vòng vo hoặc tránh hoàn toàn việc góp ý trực tiếp, ngay cả khi họ nhận thấy vấn đề rõ ràng trong công việc hoặc cách quản lý. Việc né tránh feedback không chỉ là vấn đề cá nhân, mà phản ánh sâu sắc văn hóa tổ chức, phong cách lãnh đạo và mức độ an toàn tâm lý trong doanh nghiệp.

Vậy điều gì khiến nhân viên ngại nói thật? Và vì sao feedback trực tiếp – vốn được khuyến khích – lại trở thành điều “khó nói” trong nhiều môi trường làm việc?

Feedback trực tiếp là gì và vì sao nó quan trọng?

1. Feedback trực tiếp trong bối cảnh quản trị hiện đại

Feedback trực tiếp là hình thức phản hồi thẳng thắn, kịp thời giữa các cá nhân trong tổ chức, nhằm chia sẻ quan điểm, góp ý cải thiện hoặc điều chỉnh hành vi, kết quả công việc. Khác với những phản hồi gián tiếp hoặc mang tính hình thức, feedback trực tiếp đòi hỏi sự rõ ràng, trung thực và tinh thần xây dựng từ cả hai phía.

Trong quản trị hiện đại, feedback không chỉ đi theo một chiều từ cấp trên xuống cấp dưới, mà cần được khuyến khích theo nhiều hướng: từ nhân viên lên quản lý, giữa các đồng nghiệp và giữa các phòng ban.

2. Vai trò của feedback đối với hiệu suất và văn hóa doanh nghiệp

Feedback trực tiếp giúp doanh nghiệp phát hiện vấn đề sớm, điều chỉnh kịp thời và thúc đẩy sự học hỏi liên tục. Khi feedback được thực hiện đúng cách, nó tạo ra môi trường minh bạch, nơi mọi người cảm thấy tiếng nói của mình có giá trị. Ngược lại, việc thiếu feedback hoặc feedback không hiệu quả khiến tổ chức dễ rơi vào trạng thái trì trệ, hiểu lầm kéo dài và hiệu suất giảm sút.

Vì sao nhân viên né tránh feedback trực tiếp?

1. Nỗi sợ xung đột và ảnh hưởng đến mối quan hệ

Một trong những lý do phổ biến nhất khiến nhân viên né tránh feedback trực tiếp là nỗi sợ xung đột. Nhiều người lo ngại rằng việc góp ý thẳng thắn có thể làm mất lòng đồng nghiệp, gây căng thẳng trong mối quan hệ hoặc tạo ra không khí làm việc nặng nề. Đặc biệt trong những môi trường coi trọng sự hòa thuận bề ngoài, nhân viên thường chọn im lặng để “giữ hòa khí”, dù điều đó đồng nghĩa với việc vấn đề không được giải quyết.

2. Thiếu an toàn tâm lý trong môi trường làm việc

Khi nhân viên không cảm thấy an toàn để bày tỏ quan điểm mà không sợ bị đánh giá, trừng phạt hay gắn nhãn “tiêu cực”, họ sẽ có xu hướng né tránh feedback trực tiếp. An toàn tâm lý không chỉ đến từ chính sách, mà còn từ cách lãnh đạo phản ứng với ý kiến trái chiều. Một môi trường từng “phạt” sự thẳng thắn sẽ nhanh chóng tạo ra văn hóa im lặng.

3. Lo ngại feedback không được lắng nghe hoặc không tạo ra thay đổi

Nhiều nhân viên từng trải qua cảm giác góp ý nhưng không nhận được phản hồi, hoặc thấy rằng feedback của mình không dẫn đến bất kỳ thay đổi nào. Theo thời gian, họ hình thành tâm lý “nói cũng không để làm gì”, và dần chọn cách né tránh. Khi feedback không được ghi nhận hoặc hành động, động lực đóng góp của nhân viên sẽ suy giảm rõ rệt.

4. Kỹ năng phản hồi chưa được trang bị đầy đủ

Không phải nhân viên nào cũng biết cách đưa ra feedback một cách rõ ràng, tinh tế và mang tính xây dựng. Việc thiếu kỹ năng giao tiếp khiến họ lo sợ nói sai, nói quá hoặc bị hiểu nhầm là công kích cá nhân. Thay vì mạo hiểm, nhiều người chọn cách im lặng hoặc phản hồi gián tiếp, dù điều đó không thực sự hiệu quả.

5. Ảnh hưởng từ văn hóa tôn ti và thứ bậc

Trong những tổ chức có khoảng cách quyền lực lớn, việc góp ý trực tiếp cho cấp trên hoặc đồng nghiệp có vị trí cao hơn thường bị xem là nhạy cảm. Nhân viên lo ngại feedback sẽ bị hiểu là vượt quyền, thiếu tôn trọng hoặc “không biết vị trí của mình”. Văn hóa tôn ti cứng nhắc khiến feedback trực tiếp trở thành điều khó thực hiện, đặc biệt theo chiều từ dưới lên.

>>> Đọc thêm: Văn hoá độc hại : Môi trường làm việc bào mòn con người

Hệ quả khi nhân viên né tránh feedback trực tiếp

1. Vấn đề nhỏ tích tụ thành vấn đề lớn

Khi feedback không được chia sẻ kịp thời, những vấn đề nhỏ trong quy trình, giao tiếp hoặc cách làm việc sẽ dần tích tụ. Đến khi bộc lộ rõ ràng, chi phí để xử lý thường lớn hơn rất nhiều so với việc điều chỉnh sớm từ đầu.

2. Suy giảm sự gắn kết và niềm tin nội bộ

Việc không nói ra suy nghĩ thật khiến nhân viên cảm thấy xa cách với tổ chức và đồng nghiệp. Dần dần, sự gắn kết nội bộ suy giảm, niềm tin bị xói mòn và văn hóa “nói thật – làm thật” không thể hình thành.

3. Ảnh hưởng đến hiệu suất và khả năng phát triển tổ chức

Thiếu feedback trực tiếp đồng nghĩa với việc doanh nghiệp mất đi nguồn thông tin quan trọng để cải tiến. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất cá nhân, hiệu quả đội nhóm và khả năng thích ứng của tổ chức trước những thay đổi của thị trường.

Doanh nghiệp cần làm gì để khuyến khích feedback trực tiếp?

1. Xây dựng môi trường an toàn tâm lý

Doanh nghiệp cần tạo ra môi trường nơi nhân viên cảm thấy việc nói thật là an toàn và được tôn trọng. Điều này bắt đầu từ cách lãnh đạo đón nhận feedback, sẵn sàng lắng nghe và phản hồi một cách cầu thị, thay vì phòng thủ hay quy kết cá nhân.

2. Đào tạo kỹ năng feedback cho cả quản lý và nhân viên

Feedback hiệu quả là một kỹ năng cần được đào tạo, không phải kỳ vọng tự nhiên mà có. Việc trang bị cho nhân viên cách đưa ra và tiếp nhận feedback mang tính xây dựng sẽ giúp giảm bớt lo lắng và tăng chất lượng giao tiếp nội bộ.

3. Biến feedback thành một phần của văn hóa, không phải sự kiện hiếm hoi

Khi feedback chỉ xuất hiện trong đánh giá định kỳ, nó dễ trở nên căng thẳng và hình thức. Ngược lại, việc khuyến khích feedback thường xuyên, ngắn gọn và hai chiều sẽ giúp nhân viên quen dần với việc chia sẻ quan điểm một cách tự nhiên hơn.

Kết luận

Việc nhân viên né tránh feedback trực tiếp không phải là dấu hiệu của sự thờ ơ, mà thường xuất phát từ nỗi sợ, thiếu kỹ năng và môi trường chưa đủ an toàn. Đối với doanh nghiệp, nhận diện đúng nguyên nhân và chủ động xây dựng văn hóa phản hồi cởi mở sẽ giúp chuyển feedback từ “điều khó nói” thành công cụ phát triển mạnh mẽ cho cả cá nhân và tổ chức.

Hỗ trợ khách hàng:    hr@hri.com.vn

Hotline: 024 7300 6665