Lương thử việc tính Gross hay Net? Đâu là cách tính đúng hiện nay?

Trong quá trình nhận việc mới, một trong những câu hỏi khiến nhiều người lao động bối rối nhất là: lương thử việc được tính theo Gross hay Net?

Trên thực tế, không ít trường hợp nhân sự và người lao động hiểu khác nhau về cách tính, dẫn đến chênh lệch thu nhập và tranh chấp không đáng có.

Việc hiểu đúng bản chất lương thử việc, kết hợp sử dụng công cụ tính lương phù hợp, sẽ giúp cả doanh nghiệp lẫn người lao động minh bạch ngay từ đầu và tránh rủi ro pháp lý.

Lương thử việc là gì theo quy định hiện hành?

Lương thử việc là khoản thu nhập mà người lao động nhận được trong giai đoạn thử việc trước khi chính thức ký hợp đồng lao động. Theo Bộ luật Lao động 2019, tiền lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng không được thấp hơn 85% mức lương của công việc đó khi làm chính thức.

Pháp luật không quy định cứng về hình thức trả lương theo Gross hay Net trong thời gian thử việc, mà nhấn mạnh yếu tố thỏa thuận rõ ràng, minh bạch giữa người sử dụng lao động và người lao động.

Chính vì không có mẫu chuẩn bắt buộc, nhiều doanh nghiệp và người lao động thường phát sinh nhầm lẫn trong cách hiểu và cách tính, đặc biệt khi không làm rõ bản chất tiền lương ngay từ đầu hoặc không sử dụng công cụ tính lương để đối chiếu thu nhập thực nhận.

Lương Gross và lương Net khác nhau như thế nào?

Lương Gross và lương Net là hai cách thể hiện tiền lương phổ biến trong quản trị nhân sự hiện nay, nhưng lại thường bị hiểu nhầm, nhất là với người mới đi làm hoặc đang trong giai đoạn thử việc.

Lương Gross là tổng thu nhập trước khi trừ các khoản bắt buộc như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và thuế thu nhập cá nhân (nếu có). Ngược lại, lương Net là số tiền người lao động thực nhận sau khi đã trừ toàn bộ các khoản này.

Trong thực tế, doanh nghiệp thường công bố lương theo Gross để đảm bảo minh bạch chi phí, còn người lao động cần dựa vào công cụ tính lương để xác định chính xác mức thu nhập thực nhận, đặc biệt trong thời gian thử việc khi chế độ bảo hiểm có thể khác so với hợp đồng chính thức.

Lương thử việc tính Gross hay Net mới đúng?

Xét về mặt pháp lý, hiện không có quy định bắt buộc lương thử việc phải được tính theo Gross hay Net, do đó không tồn tại khái niệm đúng tuyệt đối cho một trong hai cách tính. Cách tính đúng nằm ở việc thỏa thuận có rõ ràng, minh bạch và nhất quán hay không.

Tuy nhiên, theo thông lệ quản trị nhân sự hiện nay, lương thử việc thường được thỏa thuận theo Gross, nhằm đồng bộ với chính sách lương của doanh nghiệp khi ký hợp đồng chính thức. Cách làm này giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí tốt hơn, đồng thời giúp người lao động dễ đối chiếu, so sánh mức lương giữa các giai đoạn bằng cách sử dụng công cụ tính lương để chuyển đổi Gross sang Net một cách chính xác.

Thử việc có phải đóng bảo hiểm không?

Việc lương thử việc có bị trừ bảo hiểm hay không phụ thuộc trực tiếp vào loại hợp đồng mà doanh nghiệp ký với người lao động. Trong trường hợp hai bên ký hợp đồng thử việc riêng, người lao động chưa bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội, do đó mức khấu trừ trên lương sẽ thấp hơn.

Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp ký hợp đồng lao động có điều khoản thử việc, thì người lao động vẫn phải tham gia đầy đủ các loại bảo hiểm bắt buộc ngay từ tháng đầu tiên.

Đây là điểm rất nhiều người lao động hiểu sai, dẫn đến bất ngờ khi nhận lương. Việc sử dụng công cụ tính lương trong từng trường hợp cụ thể sẽ giúp xác định chính xác các khoản khấu trừ và tránh tranh chấp phát sinh.

Cách tính lương thử việc chính xác hiện nay

Để tính lương thử việc chính xác, cần làm rõ ba yếu tố cốt lõi: mức lương thỏa thuận, hình thức lương (Gross hay Net) và nghĩa vụ bảo hiểm - thuế tương ứng.

Nếu lương thử việc được thỏa thuận theo Gross, người lao động cần xác định xem có tham gia bảo hiểm hay không, từ đó dùng công cụ tính lương để quy đổi ra mức Net thực nhận. Ngược lại, nếu lương được thỏa thuận theo Net, doanh nghiệp phải tính ngược lại (gross-up) để đảm bảo chi trả đúng số tiền đã cam kết.

Trong thực tế, việc tính toán thủ công rất dễ sai lệch, đặc biệt khi có thay đổi về mức giảm trừ gia cảnh hoặc tỷ lệ bảo hiểm, vì vậy công cụ tính lương đóng vai trò hỗ trợ không thể thiếu.

Vì sao nên sử dụng công cụ tính lương khi thử việc?

Trong bối cảnh chính sách lao động, thuế và bảo hiểm có thể thay đổi theo từng năm, việc dựa vào cảm tính hoặc ước lượng để tính lương thử việc tiềm ẩn nhiều rủi ro. Công cụ tính lương giúp người lao động nhanh chóng xác định mức thu nhập thực nhận, đồng thời giúp doanh nghiệp minh bạch hóa cách trả lương ngay từ giai đoạn thử việc.

Đặc biệt, với những trường hợp lương thử việc tính theo Gross, công cụ này giúp người lao động hiểu rõ vì sao số tiền nhận về thấp hơn mức thỏa thuận ban đầu, từ đó giảm thiểu hiểu lầm và tăng mức độ tin cậy trong quan hệ lao động.

>>> Đọc thêm: Tính lương Gross - Net 2026: Các khoản khấu trừ cần biết

Kết luận

Lương thử việc tính Gross hay Net không phải là vấn đề đúng hay sai, mà là vấn đề rõ ràng hay mập mờ trong thỏa thuận. Theo thực tiễn hiện nay, lương thử việc thường được tính theo Gross để đảm bảo tính nhất quán và minh bạch trong quản trị nhân sự.

Việc chủ động sử dụng công cụ tính lương không chỉ giúp người lao động bảo vệ quyền lợi của mình mà còn giúp doanh nghiệp xây dựng chính sách lương chuyên nghiệp, hạn chế tranh chấp và nâng cao trải nghiệm nhân sự ngay từ giai đoạn thử việc.

Hỗ trợ khách hàng: hr@hri.com.vn

Hotline: 024 7300 6665