Doanh nghiệp SME chịu tác động gì từ biến động thị trường lao động?

Biến động thị trường lao động đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). Sự dịch chuyển nhân lực, cạnh tranh gay gắt về nhân tài, thay đổi trong kỳ vọng của người lao động và tốc độ phát triển công nghệ đang tạo ra những áp lực chưa từng có. Với nguồn lực hạn chế hơn so với các tập đoàn lớn, SME thường chịu tác động trực tiếp và rõ rệt hơn từ những biến động này. Việc hiểu rõ các tác động sẽ giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược nhân sự và duy trì năng lực cạnh tranh.

Doanh nghiệp SME là gì?

Doanh nghiệp SME (Small and Medium Enterprises) là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, được phân loại dựa trên quy mô lao động, doanh thu và tổng nguồn vốn. Tại Việt Nam, SME chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, hoạt động đa dạng trong nhiều lĩnh vực như thương mại, dịch vụ, sản xuất và công nghệ. Đây cũng là nhóm doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, do đặc thù quy mô hạn chế, doanh nghiệp SME thường có nguồn lực tài chính, nhân sự và hệ thống quản trị chưa hoàn thiện so với các tập đoàn lớn. Hoạt động quản trị nhân sự, trong đó có tuyển dụng và giữ chân nhân tài, thường do đội ngũ nhỏ đảm nhiệm hoặc kiêm nhiệm nhiều vai trò. Chính vì vậy, khi thị trường lao động biến động, SME thường chịu tác động rõ rệt và nhanh hơn, đòi hỏi doanh nghiệp phải có cách tiếp cận linh hoạt và thực tế hơn trong quản trị nguồn nhân lực.

Biến động thị trường lao động hiện nay có gì đáng chú ý?

1. Nguồn cung - cầu lao động mất cân đối

Nhiều ngành nghề đang rơi vào tình trạng thiếu hụt nhân lực, đặc biệt là các vị trí có chuyên môn, kỹ năng số và kinh nghiệm thực tiễn. Trong khi đó, lực lượng lao động trẻ lại có xu hướng dịch chuyển nhanh, không gắn bó lâu dài. Sự mất cân đối này khiến thị trường lao động trở nên cạnh tranh hơn, gây áp lực lớn cho doanh nghiệp SME trong việc tìm kiếm và giữ chân nhân sự phù hợp.

2. Kỳ vọng của người lao động thay đổi nhanh

Người lao động ngày nay không chỉ quan tâm đến lương thưởng mà còn chú trọng môi trường làm việc, sự linh hoạt, cơ hội phát triển và ý nghĩa công việc. Điều này đặt ra yêu cầu mới cho doanh nghiệp, đặc biệt là SME - nhóm thường chưa có hệ thống nhân sự bài bản hoặc chính sách đãi ngộ đủ hấp dẫn.

>>> Đọc thêm: Thị trường lao động hiện nay: Ngành nào khát nhân lực nhất?

Những tác động trực tiếp đến doanh nghiệp SME

1. Khó khăn trong việc thu hút nhân sự chất lượng

Một trong những tác động rõ ràng nhất là SME gặp bất lợi khi cạnh tranh nhân tài với các doanh nghiệp lớn. Hạn chế về ngân sách, thương hiệu tuyển dụng và cơ hội thăng tiến khiến SME khó thu hút ứng viên giỏi, đặc biệt ở các vị trí then chốt. Khi thị trường lao động biến động mạnh, ứng viên thường ưu tiên những doanh nghiệp có tên tuổi và sự ổn định cao hơn.

2. Chi phí tuyển dụng và nhân sự gia tăng

Biến động lao động khiến doanh nghiệp SME phải tuyển dụng thường xuyên hơn, kéo theo chi phí tăng cao. Không chỉ là chi phí đăng tin hay phỏng vấn, doanh nghiệp còn phải gánh chi phí đào tạo lại, thời gian quản lý và chi phí cơ hội khi vị trí trống kéo dài. Với SME, những chi phí này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và hiệu quả kinh doanh.

3. Tỷ lệ nghỉ việc cao làm gián đoạn hoạt động

Khi nhân sự rời đi liên tục, SME dễ rơi vào tình trạng thiếu ổn định đội ngũ. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ công việc, chất lượng dịch vụ và tinh thần làm việc chung. Không giống doanh nghiệp lớn có đội ngũ dự phòng, SME thường phụ thuộc nhiều vào từng cá nhân, nên mỗi sự ra đi đều để lại khoảng trống đáng kể.

Tác động gián tiếp đến chiến lược và tăng trưởng

1. Khó mở rộng quy mô và triển khai chiến lược dài hạn

Thiếu nhân sự ổn định khiến SME khó triển khai các kế hoạch mở rộng, đổi mới sản phẩm hoặc thâm nhập thị trường mới. Khi nguồn lực nhân sự không đảm bảo, doanh nghiệp buộc phải ưu tiên duy trì hoạt động hiện tại thay vì đầu tư cho tăng trưởng dài hạn. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của SME trong bối cảnh thị trường thay đổi nhanh.

2. Áp lực lên đội ngũ quản lý và lãnh đạo

Biến động lao động không chỉ ảnh hưởng đến nhân viên mà còn tạo áp lực lớn lên đội ngũ quản lý. Lãnh đạo SME thường phải trực tiếp tham gia tuyển dụng, đào tạo và xử lý các vấn đề nhân sự, làm phân tán thời gian và nguồn lực dành cho chiến lược kinh doanh. Về lâu dài, điều này có thể làm giảm hiệu quả quản trị và khả năng ra quyết định.

Vì sao SME dễ bị tổn thương hơn trước biến động lao động?

1. Nguồn lực hạn chế và thiếu hệ thống nhân sự bài bản

Phần lớn doanh nghiệp SME chưa đầu tư đầy đủ vào hệ thống quản trị nhân sự, từ hoạch định nguồn lực đến phát triển nhân tài. Khi thị trường lao động biến động, sự thiếu chuẩn bị này khiến doanh nghiệp phản ứng chậm và bị động trong tuyển dụng cũng như giữ chân nhân sự.

2. Thương hiệu tuyển dụng chưa rõ ràng

Nhiều SME chưa xây dựng được hình ảnh nhà tuyển dụng hấp dẫn. Khi ứng viên có nhiều lựa chọn, việc thiếu câu chuyện thương hiệu, văn hóa doanh nghiệp và lộ trình phát triển rõ ràng khiến SME dễ bị lép vế trong mắt người lao động.

Doanh nghiệp SME cần làm gì để thích ứng?

1. Chuyển từ tuyển dụng bị động sang tư duy nhân sự chiến lược

Thay vì chỉ tuyển khi thiếu người, SME cần chủ động hoạch định nhu cầu nhân sự theo từng giai đoạn phát triển. Việc xác định sớm các vị trí then chốt và xây dựng nguồn ứng viên tiềm năng sẽ giúp doanh nghiệp giảm áp lực khi thị trường biến động.

2. Tập trung vào sự phù hợp và phát triển nội bộ

Trong bối cảnh cạnh tranh nhân tài gay gắt, SME có thể tạo lợi thế bằng cách ưu tiên sự phù hợp văn hóa và tiềm năng phát triển, thay vì chỉ tìm người hoàn hảo ngay từ đầu. Đầu tư vào đào tạo và phát triển nội bộ giúp doanh nghiệp xây dựng đội ngũ gắn bó và bền vững hơn.

>>> Đọc thêm: Recland – Nền tảng tuyển dụng đa ngành thông minh của HRI Vietnam

Kết luận

Biến động thị trường lao động đang tác động mạnh mẽ đến doanh nghiệp SME, từ tuyển dụng, chi phí nhân sự đến chiến lược tăng trưởng dài hạn. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để SME nhìn lại cách tiếp cận nhân sự và chuyển sang tư duy quản trị hiện đại hơn. Doanh nghiệp nào chủ động thích ứng, đầu tư đúng trọng tâm vào con người và hệ thống nhân sự sẽ có lợi thế cạnh tranh bền vững, ngay cả trong giai đoạn thị trường nhiều biến động.

Hỗ trợ khách hàng:  hr@hri.com.vn

Hotline: 024 7300 6665