Trầm cảm trong công việc, chuyện không của riêng ai

Trong nhịp sống công việc hiện đại, cảm giác mệt mỏi, căng thẳng hay áp lực dường như đã trở thành “bình thường mới”. Tuy nhiên, khi những cảm xúc tiêu cực ấy kéo dài, âm thầm và dai dẳng, chúng có thể phát triển thành trầm cảm trong công việc - một vấn đề sức khỏe tinh thần ngày càng phổ biến nhưng vẫn thường bị xem nhẹ.

Điều đáng lo ngại là trầm cảm không chỉ xảy ra với những người thất nghiệp hay gặp biến cố lớn, mà có thể xuất hiện ở bất kỳ ai đang đi làm, đặc biệt khi lo lắng công việc trở thành trạng thái thường trực mỗi ngày.

Trầm cảm trong công việc là gì?

Trầm cảm trong công việc là trạng thái suy giảm sức khỏe tinh thần có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến môi trường làm việc, áp lực nghề nghiệp và các mối quan hệ nơi công sở. Người rơi vào trạng thái này không nhất thiết phải ghét công việc hay làm việc kém hiệu quả ngay từ đầu.

Ngược lại, nhiều người vẫn duy trì nhịp làm việc đều đặn, hoàn thành nhiệm vụ và giữ hình ảnh ổn trước đồng nghiệp, trong khi bên trong lại cảm thấy mệt mỏi, trống rỗng và mất dần động lực sống.

Điểm nguy hiểm của trầm cảm trong công việc nằm ở chỗ nó thường bị nhầm lẫn với stress thông thường hoặc sự chán nản tạm thời, khiến người trong cuộc chậm nhận ra vấn đề và bỏ lỡ thời điểm can thiệp sớm.

Vì sao lo lắng công việc dễ dẫn đến trầm cảm?

1. Áp lực kéo dài nhưng không có điểm dừng

Khi lo lắng công việc diễn ra trong thời gian dài mà không có giai đoạn phục hồi rõ ràng, não bộ sẽ liên tục ở trạng thái căng thẳng cao độ. Những áp lực liên quan đến KPI, deadline, đánh giá hiệu suất hay nguy cơ mất việc khiến người lao động luôn cảm thấy mình đang chạy đua mà không biết khi nào được dừng lại. 

Việc thiếu những khoảng nghỉ tinh thần thực sự khiến cảm xúc tiêu cực tích tụ từng ngày, dần bào mòn năng lượng sống và là tiền đề quan trọng dẫn đến trầm cảm trong công việc.

2. Thiếu sự kiểm soát và cảm giác an toàn tâm lý

Một nguyên nhân sâu xa khác khiến lo lắng công việc chuyển hóa thành trầm cảm là cảm giác mất kiểm soát. Khi người lao động không thể dự đoán tương lai nghề nghiệp, không hiểu rõ tiêu chí đánh giá hoặc thường xuyên bị thay đổi mục tiêu, họ dễ rơi vào trạng thái bất lực.

Sự bất định kéo dài khiến nỗ lực cá nhân không còn mang lại cảm giác an toàn hay ý nghĩa, từ đó làm gia tăng lo lắng công việc và dẫn đến cảm giác chán nản, buông xuôi những biểu hiện cốt lõi của trầm cảm.

3. Văn hóa “chịu đựng” nơi công sở

Trong nhiều môi trường làm việc, mệt mỏi và căng thẳng được xem như điều hiển nhiên, thậm chí được ngầm coi là minh chứng cho sự chăm chỉ và cam kết. Văn hóa này khiến người gặp vấn đề tâm lý ngại thừa nhận khó khăn, sợ bị đánh giá là yếu đuối hoặc thiếu năng lực.

Khi trầm cảm trong công việc không được nhìn nhận đúng mức, người lao động có xu hướng âm thầm chịu đựng, để tình trạng tâm lý ngày càng trầm trọng hơn.

>>> Đọc thêm: Áp lực KPI: Dấu hiệu bạn đang bị stress vì chỉ tiêu

Dấu hiệu cho thấy bạn có thể đang trầm cảm trong công việc

1. Mất hứng thú với công việc từng yêu thích

Một trong những dấu hiệu sớm và phổ biến nhất của trầm cảm trong công việc là sự mất dần hứng thú. Những nhiệm vụ trước đây từng mang lại cảm giác tự hào, thử thách hoặc phát triển bản thân giờ đây chỉ còn là nghĩa vụ phải hoàn thành.

Bạn không còn cảm thấy vui khi đạt kết quả tốt, cũng không còn động lực đặt mục tiêu mới. Công việc trở nên nặng nề và vô nghĩa, dù bản chất công việc không hẳn đã thay đổi.

2. Lo lắng công việc xuất hiện liên tục và không kiểm soát

Khi lo lắng công việc trở thành trạng thái thường trực, bạn có thể liên tục suy nghĩ về sai sót, đánh giá tiêu cực hoặc những kịch bản xấu trong tương lai. Những suy nghĩ này xuất hiện ngay cả khi không làm việc, khiến tâm trí không được nghỉ ngơi.

Về lâu dài, sự lo lắng kéo dài khiến tinh thần luôn ở trạng thái phòng vệ, làm gia tăng nguy cơ phát triển trầm cảm trong công việc.

3. Cảm giác mệt mỏi và trống rỗng kéo dài

Không giống mệt mỏi thông thường, cảm giác kiệt sức do trầm cảm thường không biến mất sau khi nghỉ ngơi. Bạn có thể ngủ đủ giấc nhưng vẫn thấy thiếu năng lượng, uể oải và không có động lực bắt đầu ngày mới.

Cảm giác trống rỗng, mất kết nối với công việc và bản thân là dấu hiệu điển hình cho thấy trầm cảm trong công việc đang ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tinh thần.

4. Hiệu suất giảm và xu hướng tự trách bản thân

Khi hiệu suất làm việc giảm sút do trầm cảm, nhiều người lại quay sang tự trách mình thay vì nhận diện nguyên nhân tâm lý. Họ cho rằng bản thân kém cỏi, thiếu cố gắng, từ đó càng gia tăng lo lắng công việc và cảm giác tự ti. Vòng lặp tiêu cực này khiến trầm cảm trở nên trầm trọng hơn và khó thoát ra nếu không có sự hỗ trợ phù hợp.

>>> Đọc thêm: Work–Life Boundary là gì? Vì sao bạn khó ngắt kết nối sau giờ làm

Trầm cảm trong công việc ảnh hưởng như thế nào?

Trầm cảm trong công việc không chỉ làm suy giảm hiệu suất mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất, các mối quan hệ xã hội và chất lượng cuộc sống. Người lao động có xu hướng thu mình, né tránh giao tiếp và mất kết nối với đồng nghiệp.

Về lâu dài, tình trạng này có thể dẫn đến burnout, nghỉ việc đột ngột hoặc suy giảm lòng tin vào bản thân và con đường sự nghiệp đã chọn. Nếu không được can thiệp kịp thời, trầm cảm trong công việc có thể lan rộng sang các khía cạnh khác của cuộc sống, khiến người trong cuộc cảm thấy bế tắc toàn diện.

Làm gì khi bạn nghi ngờ mình đang trầm cảm vì công việc?

Khi nhận thấy các dấu hiệu của trầm cảm trong công việc, điều quan trọng nhất là thừa nhận rằng vấn đề tâm lý là có thật và cần được quan tâm nghiêm túc.

Việc phân biệt giữa stress ngắn hạn và trầm cảm kéo dài giúp bạn lựa chọn hướng xử lý phù hợp. Chủ động chia sẻ với người đáng tin cậy, quản lý hoặc chuyên gia tâm lý sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tinh thần. 

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh khối lượng công việc, thiết lập ranh giới rõ ràng và học cách quản lý lo lắng công việc là những bước cần thiết để từng bước phục hồi sức khỏe tinh thần.

Kết luận

Trầm cảm trong công việc không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối, mà là hệ quả của áp lực kéo dài và lo lắng công việc không được giải tỏa. Đây là vấn đề mà bất kỳ ai đi làm cũng có thể gặp phải, ở bất kỳ vị trí hay giai đoạn sự nghiệp nào.

Nhận diện sớm, nhìn nhận đúng và chủ động chăm sóc sức khỏe tinh thần chính là chìa khóa để người lao động không chỉ làm việc hiệu quả hơn, mà còn sống khỏe mạnh và bền vững hơn trong hành trình nghề nghiệp.

Hỗ trợ khách hàng: hr@hri.com.vn

Hotline: 024 7300 6665