Công thức tính thuế TNCN theo lương Gross - Net 2026
Jan 28, 2026 |
30 views
Tìm hiểu lương Gross - Net 2026, công thức tính thuế thu nhập cá nhân chính xác và cách quy đổi lương Gross sang lương Net nhanh bằng công cụ tính lương.
Table of Contents
Trong quá trình ký hợp đồng lao động, không ít người đi làm vẫn nhầm lẫn giữa lương Gross - Net, dẫn đến hiểu sai thu nhập thực nhận và số thuế thu nhập cá nhân phải đóng. Đặc biệt từ năm 2026, khi chi phí sinh hoạt và mức thu nhập ngày càng tăng, việc hiểu đúng công thức tính thuế TNCN theo lương Gross và Net trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Bài viết này sẽ giúp bạn làm rõ mối quan hệ giữa hai hình thức lương, cách quy đổi nhanh chóng bằng công cụ tính lương, cũng như các thuật ngữ cốt lõi cần nắm khi tính thuế.
Mối quan hệ của lương Gross - Net
Lương Gross - Net thực chất là hai cách thể hiện khác nhau của cùng một khoản thu nhập, nhưng khác nhau ở việc đã bao gồm hay chưa các khoản khấu trừ bắt buộc.
Lương Gross là mức lương thỏa thuận ban đầu, bao gồm toàn bộ thu nhập trước khi trừ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và thuế thu nhập cá nhân. Trong khi đó, lương Net là số tiền người lao động thực nhận sau khi đã hoàn tất tất cả các nghĩa vụ này.
Mối quan hệ giữa lương Gross và Net mang tính chuyển đổi hai chiều. Từ lương Gross, bạn có thể tính ra lương Net bằng cách trừ các khoản bảo hiểm và thuế TNCN. Ngược lại, từ lương Net, doanh nghiệp hoặc người lao động có thể quy đổi ngược lại lương Gross để biết tổng chi phí lương thực tế. Việc hiểu rõ mối quan hệ này giúp người lao động chủ động hơn khi đàm phán lương và tránh những hiểu lầm không đáng có.
Mối quan hệ của lương Gross - Net
Cách quy đổi lương Gross sang Net nhanh chóng
Trong thực tế, việc tự tính toán lương Gross - Net bằng công thức thủ công khá phức tạp do phải áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần và các mức bảo hiểm khác nhau. Vì vậy, nhiều người lựa chọn sử dụng công cụ tính lương trực tuyến để quy đổi nhanh chóng và chính xác.
Các công cụ tính lương Gross - Net hiện nay cho phép bạn nhập mức lương Gross, số người phụ thuộc và khu vực làm việc, sau đó tự động tính ra lương Net thực nhận cùng chi tiết từng khoản khấu trừ. Cách làm này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giúp người lao động dễ dàng kiểm tra xem thu nhập của mình đã được tính đúng hay chưa, đặc biệt hữu ích trong bối cảnh chính sách thuế và bảo hiểm có thể thay đổi theo từng năm.
Khi áp dụng lương Gross, thuế thu nhập cá nhân được tính dựa trên thu nhập chịu thuế sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm và giảm trừ gia cảnh. Công thức chung là:
Thu nhập chịu thuế = Lương Gross – Bảo hiểm bắt buộc – Các khoản giảm trừ hợp lệ.
Sau đó, số thuế phải nộp được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần, với các bậc thuế tăng dần theo mức thu nhập.
Đối với lương Net, bản chất thuế đã được “ẩn” trong mức lương thỏa thuận. Doanh nghiệp sẽ chịu trách nhiệm quy đổi ngược từ Net sang Gross để xác định số thuế và bảo hiểm phải nộp thay cho người lao động.
Chính vì vậy, khi làm việc với lương Net, người lao động cần hiểu rõ cách doanh nghiệp tính ngược lương Gross - Net để đảm bảo quyền lợi và tính minh bạch trong thu nhập.
Các thuật ngữ cần biết khi tính thuế TNCN theo lương Gross và Net
1. Thuế thu nhập cá nhân
Thuế thu nhập cá nhân là khoản thuế người lao động phải nộp khi có thu nhập từ tiền lương, tiền công vượt mức giảm trừ theo quy định của pháp luật. Thuế này được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần đối với cá nhân cư trú, nghĩa là thu nhập càng cao thì thuế suất áp dụng cho phần thu nhập tăng thêm càng lớn.
Khi hiểu rõ thuế TNCN, người lao động sẽ dễ dàng kiểm soát thu nhập và đánh giá đúng giá trị của lương Gross - Net.
2. Lương Gross và lương Net
Lương Gross là mức lương trước thuế, thể hiện tổng chi phí mà doanh nghiệp trả cho người lao động. Lương Net là mức lương sau thuế, phản ánh số tiền thực tế người lao động nhận được.
Sự khác biệt giữa hai khái niệm này nằm ở các khoản bảo hiểm và thuế TNCN. Việc phân biệt rõ lương Gross và Net giúp người lao động tránh nhầm lẫn khi ký hợp đồng và chủ động hơn trong việc sử dụng công cụ tính lương để ước tính thu nhập.
3. Cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú
Cá nhân cư trú là người đáp ứng điều kiện cư trú tại Việt Nam theo quy định của pháp luật thuế, và sẽ áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần khi tính thuế TNCN. Trong khi đó, cá nhân không cư trú thường chỉ chịu thuế theo thuế suất cố định trên tổng thu nhập chịu thuế.
Việc xác định đúng trạng thái cư trú có ý nghĩa quan trọng trong quá trình tính thuế theo lương Gross - Net, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải nộp.
Hiểu đúng lương Gross - Net và công thức tính thuế thu nhập cá nhân là nền tảng để người lao động bảo vệ quyền lợi thu nhập của mình trong năm 2026. Thay vì chỉ quan tâm đến con số lương được ghi trên hợp đồng, bạn nên chú ý đến các khoản khấu trừ và chủ động sử dụng công cụ tính lương để kiểm tra thu nhập thực nhận.
Khi nắm rõ bản chất và cách tính, việc đàm phán lương và quản lý tài chính cá nhân sẽ trở nên minh bạch và hiệu quả hơn.
