Thiếu hụt nhân lực: Nguyên nhân & giải pháp cho doanh nghiệp

Thiếu hụt nhân lực không còn là vấn đề mang tính thời điểm mà đã trở thành bài toán dài hạn của nhiều doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường lao động biến động mạnh. Từ sản xuất, logistics, bán lẻ đến công nghệ, giáo dục, y tế, rất nhiều tổ chức rơi vào tình trạng có việc nhưng không có người phù hợp để làm.

Khi tình trạng này kéo dài, doanh nghiệp không chỉ gặp khó khăn trong vận hành mà còn bị ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng với thay đổi. Việc nhận diện đúng nguyên nhân và lựa chọn giải pháp phù hợp là yếu tố sống còn để doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn này.

Thiếu hụt nhân lực là gì?

Thiếu hụt nhân lực là tình trạng doanh nghiệp không có đủ số lượng hoặc chất lượng nhân sự cần thiết để đáp ứng nhu cầu vận hành và phát triển. Điều này không chỉ đơn thuần là thiếu người, mà còn bao gồm việc thiếu đúng người - đúng kỹ năng - đúng thời điểm. Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp vẫn tuyển dụng liên tục nhưng vẫn rơi vào khủng hoảng nhân sự vì nguồn ứng viên không đáp ứng được yêu cầu, hoặc nhân sự mới nhanh chóng rời đi sau thời gian ngắn.

Nguyên nhân dẫn đến thiếu hụt nhân lực trong doanh nghiệp

1. Chiến lược tuyển dụng chưa theo kịp thực tế

Một trong những nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng này là doanh nghiệp vẫn tiếp cận tuyển dụng theo tư duy cũ: tuyển khi thiếu, tập trung vào lấp chỗ trống thay vì xây dựng nguồn lực dài hạn. Điều này khiến doanh nghiệp luôn trong trạng thái bị động, chạy theo nhu cầu trước mắt mà không có kế hoạch nhân sự bền vững. Và khi chiến lược tuyển dụng không gắn với chiến lược kinh doanh, doanh nghiệp rất dễ tuyển sai người, sai thời điểm, làm trầm trọng thêm bài toán thiếu hụt nhân lực.

2. Khoảng cách giữa yêu cầu công việc và năng lực thị trường

Nhiều doanh nghiệp đặt ra yêu cầu cao nhưng không đầu tư tương xứng vào đào tạo và phát triển. Trong khi đó, thị trường lao động không thể ngay lập tức cung cấp nguồn nhân lực hoàn hảo đúng như kỳ vọng. Do đó, có thể thấy, khoảng cách giữa kỹ năng doanh nghiệp cần và năng lực thực tế của ứng viên là nguyên nhân sâu xa khiến thiếu hụt nhân lực chất lượng, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật, logistics và quản lý.

3. Chính sách đãi ngộ và môi trường làm việc kém cạnh tranh

Mức lương không cạnh tranh, cơ hội thăng tiến mờ nhạt, văn hóa doanh nghiệp thiếu gắn kết là những yếu tố khiến doanh nghiệp khó thu hút và giữ chân nhân tài. Khi nhân sự liên tục rời đi, doanh nghiệp rơi vào vòng luẩn quẩn: thiếu người - tuyển mới - nghỉ việc - tiếp tục thiếu người. Thiếu hụt nhân lực trong trường hợp này không đến từ thị trường, mà đến từ chính nội tại doanh nghiệp.

4. Quản trị nhân sự và lãnh đạo chưa hiệu quả

Nhiều nghiên cứu cho thấy nhân viên rời bỏ doanh nghiệp không chỉ vì công việc, mà vì cách quản lý. Phong cách lãnh đạo thiếu hỗ trợ, giao tiếp kém và không ghi nhận đóng góp cá nhân khiến nhân sự mất động lực gắn bó. Khi vai trò quản trị không được cải thiện, thiếu hụt nhân lực sẽ tiếp tục kéo dài dù doanh nghiệp có tuyển dụng bao nhiêu đi nữa.

Thiếu hụt nhân lực ảnh hưởng như thế nào đến doanh nghiệp?

1. Gián đoạn vận hành và suy giảm hiệu suất

Thiếu hụt nhân lực khiến khối lượng công việc dồn lên số ít nhân viên còn lại, làm gia tăng áp lực, giảm chất lượng công việc và tăng nguy cơ sai sót. Về lâu dài, hiệu suất chung của doanh nghiệp suy giảm, kéo theo chi phí vận hành tăng cao.

2. Ảnh hưởng đến chiến lược kinh doanh và tăng trưởng

Khi không có đủ nhân sự phù hợp, doanh nghiệp khó triển khai các kế hoạch mở rộng, đổi mới hoặc tái cấu trúc. Chiến lược kinh doanh dù được xây dựng bài bản cũng dễ bị “đứng trên giấy” vì thiếu nguồn lực con người để thực thi.

3. Suy yếu thương hiệu tuyển dụng và hình ảnh doanh nghiệp

Một doanh nghiệp liên tục thiếu người, tuyển gấp, tuyển nhiều nhưng nghỉ việc cao sẽ nhanh chóng tạo ra hình ảnh thiếu ổn định trên thị trường lao động. Điều này làm giảm sức hút đối với ứng viên tiềm năng và khiến bài toán thiếu hụt nhân lực càng trở nên khó giải hơn.

Giải pháp cho doanh nghiệp đang gặp khó khăn vì thiếu hụt nhân lực

1. Xây dựng chiến lược nhân sự gắn với chiến lược kinh doanh

Doanh nghiệp cần nhìn nhận nhân sự là tài sản chiến lược, không phải chi phí. Việc dự báo nhu cầu nhân lực, xác định năng lực cốt lõi và xây dựng kế hoạch nhân sự dài hạn giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước biến động thị trường.

2. Đầu tư vào đào tạo và phát triển nội bộ

Thay vì chỉ tìm kiếm ứng viên “hoàn hảo” từ bên ngoài, doanh nghiệp nên tập trung phát triển nguồn lực nội bộ. Đào tạo, nâng cao kỹ năng và tạo lộ trình phát triển rõ ràng giúp giảm phụ thuộc vào thị trường lao động và hạn chế thiếu hụt nhân lực dài hạn.

3. Cải thiện trải nghiệm nhân viên và chính sách giữ chân

Trải nghiệm nhân viên tích cực là chìa khóa để giữ chân nhân tài. Môi trường làm việc minh bạch, văn hóa tôn trọng, cơ hội phát triển và sự ghi nhận kịp thời giúp nhân sự gắn bó lâu dài, giảm áp lực tuyển mới liên tục.

4. Tối ưu quy trình tuyển dụng và mở rộng nguồn ứng viên

Doanh nghiệp cần linh hoạt hơn trong tiêu chí tuyển dụng, đa dạng hóa kênh tiếp cận ứng viên và tận dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả tuyển dụng. Việc hợp tác với các đơn vị tuyển dụng chuyên nghiệp cũng là giải pháp phù hợp trong giai đoạn thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng.

>>> Đọc thêm: Recland – Nền tảng tuyển dụng đa ngành thông minh của HRI Vietnam

Kết luận

Thiếu hụt nhân lực không chỉ là thách thức ngắn hạn mà là bài toán chiến lược của doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới. Việc thiếu người, thiếu kỹ năng hay thiếu gắn kết đều có thể làm chậm lại quá trình phát triển và làm suy yếu năng lực cạnh tranh. Chỉ khi doanh nghiệp hiểu rõ nguyên nhân gốc rễ và chủ động triển khai các giải pháp toàn diện từ tuyển dụng, đào tạo đến quản trị và văn hóa, khi đó bài toán thiếu hụt nhân lực mới có thể được giải quyết một cách bền vững.

Hỗ trợ khách hàng: hr@hri.com.vn

Hotline: 024 7300 6665