Lương tháng 13 có tính theo Gross hay Net? Bài viết giúp người lao động hiểu rõ cách tính, khấu trừ và cách kiểm tra bằng công cụ tính lương.
Table of Contents
Mỗi dịp cuối năm, bên cạnh thưởng Tết, lương tháng 13 luôn là khoản thu nhập được người lao động đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn liệu lương tháng 13 được tính theo Gross hay Net, có phải đóng thuế thu nhập cá nhân hay bảo hiểm hay không.
Việc hiểu sai cách tính có thể dẫn đến kỳ vọng không đúng và phát sinh tranh chấp không đáng có. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ bản chất của lương tháng 13 và cách kiểm tra chính xác bằng công cụ tính lương.
Lương tháng 13 là gì?
Lương tháng 13 là khoản tiền doanh nghiệp chi trả thêm cho người lao động ngoài 12 tháng lương chính trong năm, thường được trả vào dịp cuối năm hoặc trước Tết Nguyên đán.
Về mặt pháp lý, đây không phải là khoản bắt buộc theo Bộ luật Lao động, mà phụ thuộc hoàn toàn vào thỏa thuận giữa người lao động và doanh nghiệp. Khoản tiền này có thể được quy định trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế lương thưởng nội bộ.
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp coi đây như một hình thức thưởng nhằm ghi nhận đóng góp của người lao động, tạo động lực làm việc và giữ chân nhân sự trong dài hạn.
Chính vì không mang tính bắt buộc nên cách hiểu và cách tính giữa các doanh nghiệp có thể khác nhau, dẫn đến nhiều thắc mắc xoay quanh Gross - Net.
Lương tháng 13 là gì?
Lương tháng 13 có tính theo Gross hay Net?
Về bản chất, lương tháng 13 được xem là một khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công, nên thường được xác định theo Gross, tức là mức tiền trước khi khấu trừ các nghĩa vụ tài chính của người lao động. Doanh nghiệp khi công bố mức lương này thường nêu con số tổng, còn số tiền người lao động thực nhận sẽ là Net sau khi trừ các khoản liên quan theo quy định.
Điều này khiến nhiều người nhầm lẫn rằng lương tháng 13 là Net, trong khi thực tế đây vẫn là Gross đã hoặc chưa bao gồm các yếu tố khấu trừ nhất định. Để hiểu đúng, người lao động cần phân biệt rõ giữa bản chất thu nhập và số tiền thực lĩnh.
Lương tháng 13 có phải đóng bảo hiểm không?
Trong đa số trường hợp, loại lương này không phải là căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Theo quy định hiện hành, các khoản thưởng, phúc lợi hoặc hỗ trợ ngoài tiền lương ghi trong hợp đồng lao động không thuộc đối tượng tính đóng bảo hiểm.
Do đó, nếu loại lương này được chi trả dưới dạng thưởng hoặc khoản hỗ trợ cuối năm, người lao động sẽ không bị khấu trừ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp.
Tuy nhiên, trên thực tế vẫn có những trường hợp doanh nghiệp gộp lương tháng 13 vào lương cố định hoặc không tách bạch rõ ràng trong hợp đồng, dẫn đến cách xử lý khác nhau. Đây là lý do người lao động cần xem kỹ quy chế tiền lương của doanh nghiệp để tránh hiểu nhầm quyền lợi của mình.
Lương tháng 13 có phải đóng thuế thu nhập cá nhân không?
Khác với bảo hiểm, lương tháng 13 là khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật về thuế. Điều này có nghĩa là khoản tiền này sẽ được cộng vào tổng thu nhập chịu thuế của người lao động trong kỳ tính thuế.
Tùy theo thời điểm chi trả và mức thu nhập trong tháng, nó có thể khiến người lao động rơi vào bậc thuế cao hơn, dẫn đến số thuế bị khấu trừ lớn hơn so với lương thông thường. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều người cảm thấy lương tháng 13 thực nhận thấp hơn kỳ vọng ban đầu, dù doanh nghiệp không hề tính sai.
Vì sao nhiều người nhầm lẫn Gross - Net khi nhận lương tháng 13?
Sự nhầm lẫn giữa Gross và Net khi nhận lương tháng 13 thường đến từ cách truyền thông chưa rõ ràng của doanh nghiệp. Nhiều công ty chỉ thông báo “chi trả lương tháng 13” mà không nêu rõ đó là mức trước hay sau thuế.
Bên cạnh đó, việc loại lương này thường không bị trừ bảo hiểm nhưng vẫn bị trừ thuế khiến người lao động hiểu nhầm rằng đây là khoản Net. Việc thiếu kiến thức về cấu trúc tiền lương và không sử dụng công cụ tính lương để kiểm tra cũng khiến người lao động khó tự đối chiếu con số thực nhận.
Vì sao nhiều người nhầm lẫn Gross - Net khi nhận lương tháng 13?
Cách tính lương tháng 13 phổ biến hiện nay
Hiện nay, không có một công thức thống nhất cho tất cả doanh nghiệp khi tính lương tháng 13. Phổ biến nhất là cách tính dựa trên mức lương bình quân của người lao động trong 12 tháng gần nhất, sau đó nhân với tỷ lệ thời gian làm việc thực tế trong năm.
Ví dụ, nếu người lao động làm đủ 12 tháng, họ thường được hưởng trọn vẹn lương tháng 13; nếu làm chưa đủ năm, khoản tiền này sẽ được tính theo tỷ lệ tương ứng. Sau khi xác định mức lương tháng 13 theo Gross, doanh nghiệp sẽ tiến hành khấu trừ thuế thu nhập cá nhân để ra số tiền Net chi trả cho người lao động.
Có nên dùng công cụ tính lương để kiểm tra không?
Việc sử dụng công cụ tính lương là cách hiệu quả giúp người lao động chủ động kiểm tra và hiểu rõ số tiền lương tháng 13 thực nhận. Các công cụ này cho phép nhập mức lương Gross, thông tin giảm trừ gia cảnh và thời điểm chi trả để ước tính chính xác số thuế phải nộp.
Nhờ đó, người lao động có thể so sánh con số doanh nghiệp chi trả với kết quả tự tính toán, từ đó hạn chế hiểu nhầm và chủ động hơn trong việc quản lý tài chính cá nhân, đặc biệt vào giai đoạn cuối năm.
Để đảm bảo quyền lợi của mình, người lao động cần đọc kỹ hợp đồng lao động và quy chế lương thưởng của doanh nghiệp nhằm xác định rõ điều kiện hưởng lương tháng 13.
Bên cạnh đó, cần làm rõ mức lương được thông báo là Gross hay Net để tránh kỳ vọng sai lệch. Việc chủ động sử dụng công cụ tính lương cũng giúp người lao động hiểu rõ các khoản khấu trừ và chuẩn bị tốt hơn cho kế hoạch tài chính cuối năm.
Kết luận
Tóm lại, lương tháng 13 về bản chất được tính theo Gross, không phải Net. Khoản tiền này thường không phải đóng bảo hiểm xã hội nhưng vẫn là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, do đó số tiền thực nhận có thể thấp hơn mức doanh nghiệp công bố ban đầu.
Việc hiểu đúng bản chất loại lương này và sử dụng công cụ tính lương để kiểm tra sẽ giúp người lao động chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi và quản lý thu nhập của mình.
