Lương tăng ca tính Gross - Net thế nào? Quy định & cách tính
Feb 04, 2026 |
19 views
Lương tăng ca tính Gross hay Net? Tìm hiểu cách tính theo pháp luật, ảnh hưởng thuế, bảo hiểm và hướng dẫn dùng công cụ tính lương chính xác cho người lao động.
Table of Contents
Lương tăng ca là khoản thu nhập quan trọng với nhiều người lao động, nhất là trong các ngành nghề phải làm thêm giờ để hoàn thành công việc. Tuy nhiên, không ít người vẫn còn thắc mắc tiền lương tăng ca nên tính theo Gross hay Net, phần nào chịu thuế, và cách tính theo luật pháp hiện hành ra sao.
Bài viết này sẽ giải thích chi tiết, dễ hiểu và cụ thể dựa trên quy định của Bộ luật Lao động 2019, Nghị định 145/2020/NĐ-CP và Luật Thuế thu nhập cá nhân, đồng thời gợi ý cách dùng công cụ tính lương để kiểm tra và đối chiếu thu nhập của bạn.
Lương tăng ca theo pháp luật: Cơ sở tính tiền lương làm thêm giờ
Theo Bộ luật Lao động và nghị định hướng dẫn, lương tăng ca không được tính theo mức lương ảo hay tùy ý, mà phải dựa trên tiền lương thực trả theo công việc đang làm.
Cụ thể, tại Khoản 1 Điều 98 của Bộ luật Lao động 2019 quy định rằng tiền lương làm thêm giờ (lương tăng ca) được trả theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả cho công việc đang làm với mức ít nhất: 150% vào ngày thường, 200% vào ngày nghỉ hằng tuần và 300% vào ngày lễ, Tết, ngày nghỉ có hưởng lương.
Điều này có nghĩa là doanh nghiệp không thể chỉ căn cứ vào mức lương cơ bản ghi trong hợp đồng để tính, mà phải lấy tiền lương thực nhận của bạn làm cơ sở tính tăng ca, kết hợp với hệ số được quy định rõ về từng khung giờ và loại ngày làm thêm.
Lương tăng ca theo pháp luật: Cơ sở tính tiền lương làm thêm giờ
Cách tính lương tăng ca theo Gross và Net
1. Lương tăng ca tính vào Gross như thế nào?
Khi doanh nghiệp trả lương theo Gross, tiền lương tăng ca sẽ được cộng vào tổng thu nhập trước khi trừ các khoản bảo hiểm và thuế. Điều này nghĩa là tổng số bạn thấy trong bảng lương trước khi trừ BHXH, BHYT, BHTN và thuế thu nhập cá nhân bao gồm cả phần lương tăng ca. Mức Gross này giúp xác định tổng chi phí lao động mà doanh nghiệp phải trả. Tuy nhiên, không phải toàn bộ số tiền tăng ca này sẽ được người lao động thực nhận.
Lương tăng ca là một phần trong cấu trúc Gross, nhưng khi tính Net, các khoản trích theo luật (ví dụ bảo hiểm) và thuế phải được xét đến để biết bạn thực tế nhận được bao nhiêu.
2. Lương tăng ca tính Net và những khoản trừ liên quan
Sau khi xác định Gross bao gồm lương chính và lương tăng ca, doanh nghiệp sẽ trừ các khoản bắt buộc như BHXH, BHYT, BHTN (nếu có) theo quy định. Tuy vậy, phần tăng ca được trả cao hơn do làm thêm giờ và làm việc đêm được miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với phần trả cao hơn so với tiền lương làm việc bình thường.
Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân và Thông tư 111/2013/TT-BTC, phần thu nhập từ lương tăng ca trả cao hơn mức lương bình thường thì được miễn thuế TNCN. Phần còn lại nếu thuộc thu nhập chịu thuế sẽ được tính thuế như bình thường.
Điều này có nghĩa là khi bạn thấy tiền tăng ca, phần vượt mức lương bình thường được áp hệ số sẽ không phải đóng thuế thu nhập cá nhân, nhưng phần tương ứng với lương cơ bản có thể vẫn bị tính thuế theo biểu thuế TNCN nếu tổng thu nhập của bạn vượt mức giảm trừ.
Ví dụ minh họa cách tính lương tăng ca
Giả sử bạn có lương cơ bản 10.000.000 đồng/tháng, làm việc 26 ngày trong tháng, mỗi ngày 8 giờ. Đơn giá lương giờ sẽ là:
Tiền lương giờ = 10.000.000 / (26 × 8) = khoảng 48.076 đồng/giờ người lao động nhận theo giờ chuẩn.
Khi làm tăng ca vào ngày thường:
Lương tăng ca = Tiền lương giờ × 150% × số giờ tăng ca.
Cách tính này dựa trên nguyên tắc ở Nghị định 145/2020/xử lý làm thêm giờ.
Nếu làm tăng ca vào ngày nghỉ hằng tuần hoặc ngày lễ, hệ số sẽ cao hơn, tương ứng 200% và 300% tiền lương giờ.
Sau khi tính ra tổng lương tăng ca, bạn cộng vào Gross rồi mới trừ BHXH/BHYT/BHTN và chỉ áp dụng thuế TNCN cho phần nếu có thu nhập chịu thuế.
Quy định pháp luật về điều kiện làm tăng ca
Không phải người sử dụng lao động có thể tự ý yêu cầu bạn làm thêm giờ. Theo Bộ luật Lao động, việc tăng ca phải dựa trên sự đồng ý của người lao động, hạn mức làm thêm giờ phải tuân thủ số giờ tối đa trong ngày, trong tháng và trong năm, trừ trường hợp đặc biệt được quy định riêng. Điều này giúp bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của người lao động.
Vai trò của công cụ tính lương trong kiểm tra lương tăng ca
Với các khoản trừ, miễn thuế TNCN và tính Gross - Net phức tạp như hiện nay, sử dụng công cụ tính lương là cách nhanh nhất để bạn kiểm tra bảng lương của mình. Các công cụ tính lương hiện nay cho phép bạn nhập:
Hiểu đúng lương tăng ca tính Gross - Net giúp bạn kiểm soát thu nhập hiệu quả và không bị nhầm lẫn về quyền lợi của mình. Về cơ bản:
Gross: phần thu nhập trước khi trừ bất kỳ khoản nào, trong đó đã bao gồm phần lương tăng ca theo hệ số.
Net: phần thực nhận sau khi trừ BHXH/BHYT/BHTN và thuế TNCN (nếu có).
Lương tăng ca là một phần thu nhập thêm, và nhờ quy định miễn thuế cho phần trả cao hơn do tăng ca, nhiều người lao động thực nhận số tiền đáng kể hơn họ tưởng. Tuy vậy, việc áp dụng chính xác công thức và kiểm tra bằng công cụ tính lương vẫn là cách tốt nhất để đảm bảo bạn được trả đúng quyền lợi theo pháp luật.
